Süleymancılara yönelik yapılan operasyon sonrası Tarikat ve Cemaatler gündemde geniş yer almaya başladı.
Tarikat ve cemaatler, İslam dininin tasavvufi veya dini yorumları etrafında, bir lider ya da hoca (şeyh, pir, efendi) önderliğinde bir araya gelen insan gruplarıdır. Tarikatlar daha çok köklü tasavvuf yolları, cemaatler ise güncel dini veya sosyal yapılanmalardır
Türkiye’deki tarikat ve cemaatler listesi şöyle;
Nakşibendi Tarikatı
Nurcular
Kadiri Tarikatı
Halveti Tarikatı
Rufai Tarikatı
Melami Tarikatı (Bayrami)
Sühverdiyye Tarikatı
Çeşti Tarikatı
Şazeliye Tarikatı
Mevlevi Tarikatı
Bu tarikatlar içinde Nurcular da aslında Nakşibendi’dir lakin sayıları çok fazla olduğu için ve diğer Nakşibendilerden farklı olduğu için ayrı bir tarikat gibi inceleyeceğiz.
Türkiye’deki faal tarikatlar ve kolları:
1-a) Nakşibendi Tarikatı
Türkiye’de en fazla kolu, en fazla cemaati, en fazla müridi bulunan, siyaset ile iç içe olan, Türkiye’nin en etkili tarikatıdır. Nurcular da Nakşibendiliğin bir koludur.
Menzilciler (Gavşçılar) (Semerkand)
İskenderpaşa Cemaati
İsmailağa Cemaati (İhvancılar – Cübbeli Ahmet Hoca)
Süleymancılar
Hazneviler (Şeyh İzzettinciler)
Yahyalı Cemaati (Kayserililer)
Erenköy Cemaati
Tufancılar
Kıbrısiler (Şeyh Nazım Kıbrısi)
Zilan Cemaati
Reyhaniler
Hacegan Cemaati
Arvasiler
Akfırat Cemaati
Halidiye
Şeyh Muhammed Nayır Erzincani
Bilvanis Gurubu
1-b) Nurcular
Gülen Cemaati (Fetöcüler)
İlim Yayma Cemiyeti
Kırkıncı Hocacılar
Işıkçılar (İhlas Gurubu)
Yeni Asyacılar
Yeni Nesilciler
Aczimendiler (Müslüm Gündüz)
Meşveretçiler
Medzehra Gurubu
Zehra Vakfı
Kurtoğlu Gurubu (Okuyucular)
Sungurcular
Yazıcılar
Medrese Alimleri Vakfı
Şalvarlı Efe Cemaati
Hayrat Cemaati
Norşin Dergahı (Şeyh Nurettin Mutlu)
2) Kadiri Tarikatı
Abdülkadir Geylani’nin öğretilerini kabullenen, Türkiye’de çok etkin, siyaset ile iç içe geçmiş çok sayıda müridi bulunan tarikat.
Galibiler
İcmalciler (Haydar Baş)
Tillocular
Muhammediye
Halisiye
Üveysler
Şeyh Osman Cemaati
Zenbililer
Hüseyniler
Farukiler
Bilal-i Nadir (Nadiriler)
Kesnizani
Şettariye
3) Halveti Tarikatı
Kadiri ve Nakşibendilik ile sıkça karıştırılsa da bağımsız bir tarikattır. Türkiye’de çok sayıda cemaatleri ve müritleri bulunur.
Cerrahiler (Sosyetik, şarkıcı, popçu, topçu tarikatı)
Uşşakiler
Şabaniye
Mısriyye
Ticaniler
Ruşeniye
İpek Yolu Gurubu
Sünbüliye
Nasuhiyye
İbrahimiye
4) Rufai Tarikatı
Ahmet Ali Rufai’nin 1148 yılında kurduğu Sünni-İslam tarikatıdır. Vücutlarına şiş batırmaları ile bilinirler.
Kubbealtı Cemaati
Çorum Dergahı
Mehmet Efendi Cemaati
Maafiriler
Antakiler
Marufiler
Ayderussiyye
Sayyadiye
Zeyniyye
Sebsebiyye
Kantaniye
5) Melami Tarikatı (Bayramiler)
Hacı Bektaş Veli ve Hacı Bayram Veli’nin felsefesini benimseyen tarikat. Aslında Anadolu’nun Türkleşmesi ve Osmanlı’nın kuruluş döneminde çok etkili olduysa da, devlet politikalarını tasvip etmediğinden ve sisteme karşı duruşundan ötürü yerini Nakşibendilik, Halvetilik gibi daha sistem odaklı tarikatlara bırakıp önemsizleşmiş, sindirilmiştir.
Maşukiler
Aksarayiler
Edirneviler
Yakubi
Kabayiler
Kemaliler
6) Sühreverdiyye Tarikatı
Bağdar kökenli tarikat. Halvetiler ile yakın ilişki içerisindedir. Türkiye’de sayıları önemsizdir.
Zeyniyye
7) Cıstiyye Tarikatı
Seyyid Gıyaseddin el Çisti tarafından Hindistan’da kurulan tarikat. Günümüzde Türkiye’de sayıları çok azdır, önemsizdir. Bazı kolları:
Sabiriye
Nizamiyye
8) Şazeliyye Tarikatı
Sultan 2. Abdülhamid’in bağlı olduğu tarikat. Osmanlı döneminde Avrupa ve Balkanlar’da çok etkiliydi, günümüzde önemsizdir.
Simaviler
Çizmeciler
Aleviyye (Aleviler ile alakası yoktur)
Derkaviyye
9) Mevlevi Tarikatı
Kökeni Anadolu olan, Mevlana Celaleddin Rumi’ye bağlı tasavvuf tarikatı. Tarikatın en büyük kolu Mevlana’nın oğlu Sultan Veled’den gelenlerin oluşturduğu koldur. Bugün Çelebi olarak tayin edilen yani seçilen kişi Konya ilinde yer alan Mevlana türbesindeki dergahta yaşam sürer. Türkiye’de farklı yerlerde mevlevihaneler vardır, diğer tarikatlar gibi kollara ayrılmamıştır.
Bütün bunların dışında;
Adnan Hocacılar
Mustazaflar
Furkancılar (Furkan Vakfı) gibi cemaatler de vardır.