Anasayfa / Gündem / Bir Zamanlar Göle ile Kars Arası Atlı Tramvay Vardı

Bir Zamanlar Göle ile Kars Arası Atlı Tramvay Vardı

1872 – 1915 yılları arasında Kars ve Ardahan illerinin Rus işgalinde olduğu dönemde Göle sarıçam ağaçlarından oluşan odunları Kars’a taşınması için için Ruslar tarafından Göle ile Kars arasında Atlı Tranvay kulanıldığı öğrenildi.
Son günlerde ”Doğu Ekspresi son durağı Ardahan olsun” kampanyası gündemde geniş yer tutarken bir zamanlar Göle ile Kars arası Atlı Tranvay olduğu ve bu Atlı Tranvay demir yolunun Türkiye’de İstanbul ve Konya ile birlikte ilk Tranvay yolu olduğu öğrenildi. Rus tarihi arşivinde Kars – Merdinik Tranvay hattı olarak geniş yer alan ve genelikle Kars şehir merkezine odun taşınması için kulanılan tranvay hattı için yol haritası ve rozet yapıldığı görselerde arşivde yer alıyor. Tranvay yolunun 1930 yılına kadar kulanıldığı daha sonra kaderine terk edildiği öğrenildi.
Göleli Gazeteci Şanlıbey Alabay’ın Göle-Kars Atlı Tranvay hattı ile ilgili sosyal medya sayfasında yaptığı paylaşım şöyle:
Çocukluk günlerimde dedelerimin odun taşımış yolculuk yapmış anılarında Konga yolu Pilemor ( Dölekçayir) köyümüz önündeki “PUTKA” durak ve istasyon olan yeriyle anlatsaydım.
Dün Göle yatırımlarını Milletvekili amcaoğlum Prof. Dr. Orhan Atalay ile o alana gittiğimizde, kendisinin de çocukluk oyunları kurduğu anılarında ” Şanlıbey’de dedelerimizin anıları ve belgeleri vardır. Olmalı.” derken konuklarına.. Tarihsel bilincin çıkarsızca bizlerde yer alan yanına parmak basar gibi o sorumluğu hatırlatıyordu bana..
İkincisi Asya’nın en uç noktasına gidecek olan Doğu Ekspresinin son durağı Ardahan ilimiz olsun istemiydi halkımızın.
Orhan hocanın, “Rusların işkalı döneminde Göle’den geçen Dekavili Konga yolu atlı tiren neden Ardahan’dan geçmesin..?” hatırlatmasıydı.
GÖLE TRENİ..
Bir zamanlar Kars -Merdinik arasındaki Konga yolu üzerinde çalışan DEKAVİLİ Atlı Tren, 93 Harbi ile Rus işgaline uğramış ve savaş tazminatı olarak Ruslara verilen Göle şehrimizin Sarıçam ağaçlarını Kars üzeri taşımak için Ruslar tarafından kurulan bir Demiryolu sistemidir. Aynı zamanda ulaşım ve yük taşımak için Gadana atlarıyla çekilen bir ulaşımdır.
Cumhuriyet sonrası 1930 yıllara kadar kullanılmış olsa da bir süre sonra kaderine terk edilir. Ne yazık ki, tarihi değeri olan Kaleler, köprüler, değirmenler, Mezar taşları, Kiliseler ve Putka gibi yapıların taşlarını söküp bilinçsizce götürdüğümüz gibi Tren yolunun demir Raylarını söküp götürmüşüz.
Çocukluğumda bir çok evde o Rayları görmüşüm ve halende bazı köylerde dam üstü olarak kullanılmış olarak duruyar.
İnas emeği tarihine sahip çikamayanların geleceğine sahip olamaz sözü ne çok anlam taşıyor.
RUS ARŞİVİNDEKİ MADALYA KİTABESİ.
Köklerin Kars ve Ardahana dayanan Malakan bir Avukat arkadaşın Göleli Yüksek Muhendis TRT Karafeniz Bölge Müdürü abimiz Osman Bağrıyanık’a arşivlerden gönderdiği DEKAVİLİ Trene ait bu rozet kitabesi Rus Kiril alfebesi ile yazılmış bir tarafında Kars, diğer tarafında Merdinik – Göle yazıyor
KARS -MERDİNIK ARASİNDA CALISAN DEKAVİLI TREN.
1930 larda çekilmiş bu fotoğrafdandan anlaşilacaği üzere treni Atlar çekerken bir gurup bekleyen ve binen yolcular var. O döneme ait Göle ve Kars kadınlarının giyimi ile çocuklar baska bir ilgi çekiyor.
GÜZERGAH HARİTASI..
Ayrıca, Konga yol güzergahında ,Trenin kitabeside 1915 Tarihi yazmaktadır. Trenin çalıştığı güzergâh gösyeren harita bulunmaktadır.
Ktabeyi gönderen Malakan Avukat’a, Vekil Orhan Atalat’a, Osman Bağrıyanık ile emeği gecen dostlarıma teşekkür ediyorum.
NOT:Ardahanın -GÖLE ilçesinin eski ismi MERDİNİKTİR.

Göz Atın

Pandemi Döneminde Patates ve Soğana Talep Arttı

Pandemi sürecinde yaşanan ekonomik kriz yüzünden artan işsizlik ve geliri düşük olan vatandaşların gıda alışverişlerinde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir